Vĩnh Long quê hương tôi

Chủ Nhật, 5 tháng 10, 2014

Địa danh hành chính phường Năm

Thời chúa Nguyễn, vùng đất phg.Năm thuộc th.Tân Phú Tây, châu.Định Viễn, d.Vĩnh Trấn. Năm 1727, chợ Long Hồ được lập ở đây. Đến triều Gia Long không rõ đổi th.Tân Phú Tây thành th.Long Phụng lúc nào.

Dưới triều vua Gia Long, phần đất của phg.Năm nằm trong các th. Long Phụng(tg. An Trung, h.Vĩnh An), Mỹ Tường(tg.Vĩnh Trường, h.Vĩnh Bình).

Dưới triều vua Minh Mạng, phg.Năm nằm trong các th.Long Phụng, Long Thanh, Mỹ Thới, Mỹ Tường, Sơn Đông(tg.Bình Long, h.Vĩnh Bình, p.Định Viễn, t.Vĩnh Long).

Trãi qua các triều Thiệu Trị, Tự Đức vẫn thuộc tổng, huyện cũ. Đầu thời Pháp thuộc, phg.Năm thuộc hạt thanh tra Định Viễn, rồi Vĩnh Long.

Từ ngày 5.1.1876 các thôn đổi thành làng, thuộc hạt tham biện Vĩnh Long. Ngày 18.6.1887, sáp nhập các làng Long Phụng, Mỹ Tường, Mỹ Thới và Thanh Mỹ[1] thành l.Thiềng Đức. Phường Năm nằm phần lớn trong l.Thiềng Đức, tg.Bình Thiềng, hạt tham biện Vĩnh Long.

Từ ngày 1.1.1900, phg.Năm thuộc tỉnh Vĩnh Long. Ngày 25.1.1908 thuộc q.Long Châu; ngày 9.2.1917, phg.Năm thuộc q.Châu Thành. Ngày 24.11.1932[2], Hội đồng tỉnh đã đề nghị sáp nhập ba l.Long Thanh, Thiềng Đức, Sơn Đông thành l.Long Đức Đông; đến 1.1.1933, đề nghị được hội đồng thuộc địa thông qua thực hiện. Phường Năm nằm trọn trong l.Long Đức Đông thuộc tg.Bình Thiềng, q.Châu Thành, t.Vĩnh Long.

Ngày 11.8.1942, do nhập hai tg.Bình Thiềng và Bình Thanh thành tg. Thanh Thiềng; đồng thời tách một phần đất của khu vực th.Long Phụng xưa nhập vào làng tỉnh lỵ Long Châu; lúc này phg.Năm phần lớn vẫn thuộc l.Long Đức Đông, tg.Thanh Thiềng, q.Châu Thành, t.Vĩnh Long.

Về phía chính quyền cách mạng, vào năm 1947 gọi là x.Tam Long(do sáp nhập các l.Long Đức, Long Thanh và Long Mỹ) thuộc Quận Nhì. Đến năm 1948[3], tx.Vĩnh Long được lập, phg.Năm ngày nay thuộc phg.Ba, tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long. Khoảng đầu năm 1961, Thị xã ủy Vĩnh Long tái lập, địa giới hành chính phg.Năm cũng có nhiều thay đổi, các phường trong kháng chiến được đổi gọi là hộ. Phường Năm thuộc phg.Ba trong kháng chiến, lúc này thuộc Hộ 5 và Hộ 6.

Từ sau năm 1956, dưới thời chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, làng đổi thành x.Long Đức Đông, và không rõ thời gian nào xã này giải thể, lập các x.Long Thanh, x.Long Đức, Hộ 5, Hộ 6(x.Long Châu) đều thuộc tg. Long An, q. Châu Thành, t.Vĩnh Long.

Sau 30.4.1975, thành lập tỉnh Cửu Long, phần đất của quận Châu Thành được tách ra thành lập tx.Vĩnh Long; Hộ 5 và Hộ 6 trong kháng chiến trước đây được đổi lại tên gọi là phg. Năm.

Ngày 17.4.1986, Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam ra quyết định số 44/HĐBT, điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Vĩnh Long, địa giới phg.Năm vẫn không thay đổi, thuộc t.Cửu Long.
Ngày 26.12.1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Phường Năm thuộc tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long.
Ngày 10.4.2009[4], thị xã Vĩnh Long chuyển lên thành thành phố thuộc tỉnh Vĩnh Long. Phường Năm là một trong mười một xã phường thuộc tp.Vĩnh Long.

[1] Theo Nguyễn Đình Tư : Từ điển địa danh hành chính Vĩnh Long, NxbCTQG, trang 1167 là l.Tân Mỹ Đông ; nhưng chúng tôi vẫn chưa truy được ở khu vực này có l.Tân Mỹ Đông mà chỉ có l.Thanh Mỹ.

[2] Theo BAC, 1932, trang 2461

[3] Theo Lịch sử phường Năm(1732-2002), Tiến sĩ Trần Mỹ Hạnh thì năm 1949 mới thành lập tx.Vĩnh Long.

[4] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.

Địa danh hành chính phường Tư

Dưới triều Gia Long, khu vực phg.Tư thuộc phần đất nằm trong th.Long Hồ, tg.Vĩnh Trường, h.Vĩnh Bình, p.Định Viễn, tr.Vĩnh Thanh.

Đến triều Minh Mạng thuộc tg.Bình Long, h.Vĩnh Bình, t.Vĩnh Long. Trãi qua các triều Thiệu Trị, Tự Đức vẫn không đổi.

Đến đầu thời Pháp thuộc, phg.Tư vẫn thuộc th.Long Hồ, hạt thanh tra Định Viễn, rồi Vĩnh Long.

Từ ngày 5.1.1876 đổi thôn thành làng, phg.Hai thuộc l.Long Hồ, hạt tham biện Vĩnh Long.

Từ ngày 1.1.1900 thuộc tỉnh Vĩnh Long. Từ ngày 25.1.1908 thuộc q.Long Châu; ngày 9.2.1917 thuộc q.Châu Thành. Ngày 11.8.1942, tách một phần đất thị tứ nhập[1] vào l.Long Châu, q.Châu Thành[2].

Năm 1948, ta thành lập tx.Vĩnh Long, phg.Tư nằm trong vùng đất phg.Hai[3], tx.Vĩnh Long. Năm 1961, Phường trong kháng chiến chống Pháp, đổi thành Hộ, khu vực phg.Tư đổi thành Hộ 4(x.Long Châu), Hộ 7(x.Long Hồ).

Từ năm 1956, dưới thời chính quyền Việt Nam Cộng Hòa làng được đổi thành xã. Ngày 8.10.1957, phg.Tư nằm trong các x. Long Châu(tg.Long An), x.Long Hồ(tg.Phước An) thuộc q.Châu Thành.

Sau 30.4.1975, thành lập tỉnh Cửu Long, phần đất của quận Châu Thành được tách ra thành lập tx.Vĩnh Long; phg.Tư được lập trên cơ sở Hộ 4 của x.Long Châu; một phần của x.Long Hồ(từ chùa Pháp Hải đến rạch Ông Me) đổi thành phg.Bảy được khoảng 2 tháng thì nhập vào phg.Tư.

Ngày 17.4.1986, Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam ra quyết định số 44/HĐBT, điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Vĩnh Long, địa giới phg.Tư vẫn không thay đổi, thuộc t.Cửu Long. Ngày 26.12.1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Phường Tư thuộc tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long.
Ngày 10.4.2009[4], thị xã Vĩnh Long chuyển lên thành thành phố thuộc tỉnh Vĩnh Long. Phường Tư là một trong mười một xã phường thuộc tp.Vĩnh Long.

[1] Phần đất này chính là tiền thân của phg.Tư ngày nay.

[2] Phần đất từ Cầu Lầu kéo dài đến chùa Pháp Hải, phần còn lại từ chùa Pháp Hải đến cầu Ông Me vẫn thuộc l.Long Hồ

[3] Lúc này, phg.Hai bao gồm vùng đất của phg.Hai, Ba, Tám và Chín ngày nay.

[4] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.

Địa danh hành chính phường Ba

Dưới triều Gia Long, khu vực phg.Ba nằm trong phần đất của các th.Tân Giai và Phước Hậu, tg. An Trung, h.Vĩnh An, p.Định Viễn, tr.Vĩnh Thanh. Đến triều Minh Mạng, th.Tân Giai và Phước Hậu thuộc tg.Bình An, h.Vĩnh Bình, t.Vĩnh Long. Trãi qua các triều Thiệu Trị, Tự Đức vẫn không đổi.

Đầu thời Pháp thuộc, phần đất phg.Ba thuộc hạt thanh tra Định Viễn, rồi Vĩnh Long.

Đến ngày 5.1.1876, thôn đổi thành làng, phg.Ba thuộc phần đất của hai l.Tân Gia và Phước Hậu, hạt tham biện Vĩnh Long.

Từ ngày 1.1.1900, phg.Ba thuộc tỉnh Vĩnh Long. Ngày 25.1.1908 thuộc q.Long Châu; từ ngày 9.2.1917, phg.Ba thuộc q.Châu Thành.

Ngày 31.10.1931, Hội đồng tỉnh đã thông qua việc điều chỉnh và sáp nhập l.Tân Bình và Tân Giai thành l.Tân An. Sau đó, hội đồng tỉnh đã đề nghị lên Hội đồng thuộc địa. Ngày 28.5.1932, Hội đồng thuộc địa đồng ý việc sáp nhập này. Lúc này, phg.Ba thuộc l.Tân An và Phước Hậu tg.Bình An, q.Châu Thành, t.Vĩnh Long. Ngày 11.8.1942, tách một phần đất l. Tân An[1], tg.Bình An nhập vào l.Long Châu, cùng quận.

Năm 1948, thời chính quyền cách mạng, thành lập tx.Vĩnh Long, phg.Ba thuộc l.Long Châu, tx.Vĩnh Long. Năm 1961, phg.Hai trong kháng chiến chống Pháp, đổi thành Hộ 3.

Từ năm 1956, dưới thời chính quyền Việt Nam Cộng Hòa làng được đổi thành x.Long Châu. Ngày 8.10.1957, x.Long Châu thuộc tg.Long An, q.Châu Thành. Phường Ba vẫn nằm trong x.Long Châu thời chính quyền Sài Gòn. Sau đó, chúng tôi chưa rõ, phần x.Long Châu phân chia ra các Hộ như chính quyền cách mạng thời gian nào.

Sau 30.4.1975, thành lập tỉnh Cửu Long, phần đất của quận Châu Thành được tách ra thành lập tx.Vĩnh Long; Hộ 3 trong kháng chiến trước đây được đổi lại tên gọi là phg. Ba(gồm phần đất của Hộ 3(l.Tân Giai), ấp Tân Thuận(l.Tân An), ấp Phước Lợi(l.Phước Hậu).

Ngày 17.4.1986, Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam ra quyết định số 44/HĐBT, điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Vĩnh Long, địa giới phg.Ba vẫn không thay đổi, thuộc t.Cửu Long. Ngày 26.12.1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Phường Ba thuộc tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long. Ngày 10.4.2009[2], thị xã Vĩnh Long chuyển lên thành thành phố thuộc tỉnh Vĩnh Long. Phường Ba là một trong mười một xã phường thuộc tp.Vĩnh Long.

[1] Phần đất này thuộc một phần của l.Tân Giai xưa. Còn một phần nhỏ của l.Phước Hậu được sáp nhập vào l.Long Châu lúc nào vẫn chưa rõ.

[2] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.

Thứ Bảy, 4 tháng 10, 2014

Đôi lời cùng bạn bè

VĂN THÁNH MIẾU VĨNH LONG(Internet)

Vinhlongsach tạo lập blogger chỉ một mục đích duy nhất là nhằm để góp phần cùng mọi người chia sẻ những thông tin tìm hiểu và nghiên cứu về Lịch sử văn hóa Nam Bộ, đặc biệt là Lịch sử văn hóa Vĩnh Long quê hương tôi.

Chúng tôi rất mong bạn bè ghé chơi, cùng bàn luận góp thêm tư liệu để cùng nghiên cứu và học tập về Lịch sử văn hóa Nam Bộ nói chung, lịch sử văn hóa Vĩnh Long nói riêng được thuận lợi và ngày càng tiến tới.

Chúng tôi trân trọng mọi người nhưng có vài đề nghị khi tham gia bình luận hoặc chia sẻ tài liệu:
- Không bình luận về các vấn đề liên quan đến chính trị, tôn giáo, sắc tộc....
- Không chấp nhận các hành động vi phạm pháp luật của nhà nước CHXHCNVN.
- Không sử dụng những từ ngữ thiếu văn hóa, không xúc phạm, nói xấu cá nhân hay các tổ chức khác.
- Không tuyên truyền các nội dung văn hóa phẩm bạo lực, đồi trụy, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc.
........
Trân trong

Địa danh hành chính phường Hai

Dưới triều vua Gia Long, khu vực phg.Hai ngày nay nằm trong th.Bình Lữ và Tân Giai, tg.An Trung, p.Định Viễn, tr.Vĩnh Thanh. Đến triều vua Minh Mạng; hai thôn này thuộc tg. Bình An, h.Vĩnh Bình, p.Định Viễn, t.Vĩnh Long; đến thời Thiện trị, Tự Đức, phg.Hai còn nằm thuộc trên phần đất của l.Tân Hữu thuộc tổng, huyện cũ.

Đầu thời Pháp cai trị, ba thôn này thuộc hạt thanh tra Định Viễn, rồi Vĩnh Long. Từ ngày 5.1.1876, ba thôn đổi thành làng l.Bình Lữ, Tân Giai, Tân Hữu. Ngày 31.3.1886, l.Tân Hữu[1] sáp nhập với Bình Lữ thành l.Tân Bình, tg.Bình An, hạt tham biện Vĩnh Long. Từ ngày 1.1.1900, phg.Hai thuộc l.Tân Bình và Tân Giai, tg.Bình An, tỉnh Vĩnh Long. Từ ngày 25.5.1908, thuộc q.Long Châu, t.Vĩnh Long. Từ ngày 9.2.1917 thuộc q.Châu thành, t.Vĩnh Long.

Ngày 31.10.1931, Hội đồng tỉnh đã thông qua việc điều chỉnh và sáp nhập l.Tân Bình và Tân Giai thành l.Tân An. Sau đó, hội đồng tỉnh đã đề nghị lên Hội đồng thuộc địa. Ngày 28.5.1932, Hội đồng thuộc địa đồng ý việc sáp nhập này. Lúc này, phg.Hai thuộc l.Tân An, tg.Bình An, q.Châu Thành, t.Vĩnh Long. Đến ngày 11.8.1942, tách một phần đất nhập vào l.Long Châu[2]. Năm 1948, ta thành lập tx.Vĩnh Long, phg.Hai thuộc l.Long Châu, tx.Vĩnh Long. Năm 1961, phg.Hai trong kháng chiến chống Pháp, đổi thành Hộ 2.

Từ năm 1956, dưới thời chính quyền Việt Nam Cộng Hòa làng được đổi thành x.Long Châu. Ngày 8.10.1957, x.Long Châu thuộc tg.Long An, q.Châu Thành. Phường Hai vẫn nằm trong x.Long Châu thời chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Sau đó, chúng tôi chưa rõ, phần x.Long Châu phân chia ra các Hộ như chính quyền cách mạng.

Sau 30.4.1975, thành lập tỉnh Cửu Long, phần đất của quận Châu Thành được tách ra thành lập tx.Vĩnh Long; Hộ 2 trong kháng chiến trước đây được đổi lại tên gọi là phg. Hai.

Ngày 17.4.1986, Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam ra quyết định số 44/HĐBT, điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Vĩnh Long, địa giới phg.Hai vẫn không thay đổi, thuộc t.Cửu Long. Ngày 26.12.1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Phường Hai thuộc tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long. Ngày 10.4.2009[3], thị xã Vĩnh Long chuyển lên thành thành phố thuộc tỉnh Vĩnh Long. Phường Hai là một trong mười một xã phường thuộc tp.Vĩnh Long.

[1] Làng Tân Hữu, nguyên là th. Tân Hữu có từ thời Thiệu Trị, Tự Đức.

[2] Phần đất nhập vào l.Long Châu thuộc phần đất của ba thôn th.Bình Lữ , Tân Giai và th. Tân Hữu.

[3] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.

Địa danh hành chính phường Một

Thời chúa Nguyễn, phg.Một là trung tâm của lỵ sở d.Long Hồ. Năm 1757, chúa Nguyễn dời d.Long Hồ ở xứ Cái Bè(t.Tiền Giang) về đây. Năm Kỷ Hợi(1879), phg Một không còn là lỵ sở của d.Long Hồi, vì dinh được dời về xứ bãi Bà Lúa, đổi gọi là d.Hoằng Trấn. Năm Canh Tý(1780), d.Hoằng Trấn dời trở lại th.Long Hồ, đổi gọi là d.Vĩnh Trấn. Phường Một thuộc th. Long Hồ, tg.Bình Dương, ch.Định Viễn, d.Vĩnh Trấn.

Đến năm Mậu Thìn, Gia Long thứ 7(1808), phg.Một nằm trong khu vực của hai thôn Trường Xuân và Long Hồ vẫn thuộc thôn, tổng cũ, h. Vĩnh Bình, p.Định Viễn, tr.Vĩnh Thanh.

Dưới triều vua Minh Mạng, phg.Một thuộc thôn Long Hồ, tg.Bình Long, p.Định Viễn, t.Vĩnh Long. Chúng tôi chưa rõ th.Trường Xuân sáp nhập vào th.Long Hồ thời gian nào, chỉ biết đến triều vua Minh Mạng thì không thấy có tên thôn này nữa, mà th.Trường Xuân trở thành một ấp của th.Long Hồ[1]. Trung tâm phg.Một thuộc ấp Trường Xuân, th.Long Hồ. Năm Minh Mạng thứ 16(1835), phủ lỵ Định Viễn cũng dời đến đây. Trãi qua các triều vua Thiện Trị, Tự Đức, địa bàn phg.Một là tỉnh lỵ, phủ lỵ của t. Vĩnh Long. Vào năm Tự Đức thứ 18(1865), thì phủ lỵ Định Viễn dời về th.Bình Đức, tg.Bình Long, h.Vĩnh Bình, p.Định viễn, t.Vĩnh Long.

Đến đầu thời Pháp thuộc, phg.Một vẫn thuộc th.Long Hồ, tg.Bình Long, hạt thanh tra Định Viễn, rồi Vĩnh Long. Từ ngày 5.1.1876, th.Long Hồ đổi thành l.Long Hồ; phg.Một thuộc l.Long Hồ, tổng cũ, hạt tham biện Vĩnh Long. Từ ngày 8.9.1879, tách phần đất lỵ sở của th.Long Hồ, lập thành l.Long Châu, tg.Bình Long, hạt tham biện Vĩnh Long, phg.Một lúc này thuộc l.Long Châu.

Từ ngày 1.1.1900, l.Long Châu, thuộc tỉnh Vĩnh Long; đến ngày 25.1.1908, l.Long Châu thuộc q.Long Châu; đến ngày 9.2.1917 thuộc q.Châu Thành. Đến ngày 11.8.1942, l.Long Châu nhận thêm phần đất giáp thị tứ của l.Long Hồ, Tân An, Long Đức Đông nhập vào. Sau năm 1956, l.Long Châu đổi gọi thành x.Long Châu; phg.Một[2] thuộc x.Long Châu, q.Châu Thành, t.Vĩnh Long. Năm 1948, ta thành lập tx.Vĩnh Long, phg.Một vẫn thuộc l.Long Châu, tx.Vĩnh Long. Năm 1961, phg.Một trong kháng chiến chống Pháp, đổi thành Hộ 1. Từ năm 1956, làng được đổi thành x.Long Châu. Ngày 8.10.1957, x.Long Châu thuộc tg.Long An, q.Châu Thành. Phường Một vẫn nằm trong thị tứ của x.Long Châu.

Sau 30.4.1975, thành lập tỉnh Cửu Long, phần đất của quận Châu Thành được tách ra thành lập thị xã Vĩnh Long; Hộ 1 trong kháng chiến trước đây được đổi lại tên gọi là phg. Một.

Ngày 17.4.1986, Hội đồng Bộ trưởng Việt Nam ra quyết định số 44/HĐBT, điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Vĩnh Long, địa giới phg.Một vẫn không thay, thuộc t.Cửu Long. Ngày 26.12.1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Phường Một thuộc tx.Vĩnh Long, t.Vĩnh Long. Ngày 10.4.2009[3], thị xã Vĩnh Long chuyển lên thành thành phố thuộc tỉnh Vĩnh Long. Phường Một là một trong mười một xã phường thuộc tp.Vĩnh Long.

[1] Xin xem thêm Gia Định Thành Thông Chí của Trịnh Hoài Đức, Nxb Giáo Dục,1999, trang 111

[2] Phần trung tâm tỉnh lỵ, có chợ Vĩnh Long.

[3] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.

Lược sử địa danh hành chính phường Một

Lịch sử hình thành địa danh

Thời chúa Nguyễn, phg.Một là trung tâm của lỵ sở d.Long Hồ. Năm 1757, chúa Nguyễn dời d.Long Hồ ở xứ Cái Bè(t.Tiền Giang) về đây. Năm Kỷ Hợi(1879), phg Một không còn là lỵ sở của d.Long Hồi, vì dịnh được dời về xứ Bãi Bà Lúa, đổi gọi là d.Hoằng Trấn. Năm Canh Tý(1780), d.Hoằng Trấn dời trở lại th.Long Hồ, đổi gọi là d.Vĩnh Trấn. Phường Một thuộc th. Long Hồ, tg.Bình Dương, ch.Định Viễn, d.Vĩnh Trấn.

[1] Xin xem thêm Gia Định Thành Thông Chí của Trịnh Hoài Đức, Nxb Giáo Dục,1999, trang 111

[2] Phần trung tâm tỉnh lỵ, có chợ Vĩnh Long.

[3] Theo Nghị định số 16/NĐ-CP của Chính phủ.